Chemport Europe levert gezamenlijke input voor nationale visie op duurzaam koolstofgebruik
By Amarenske
Chemport Europe en partners hebben gezamenlijk een reactie ingediend op de consultatie van de Conceptvisie Duurzaam Koolstofgebruik in de Chemie van het ministerie. In deze consultatiereactie onderstrepen we het belang van helder, richtinggevend en uitvoerbaar beleid om de transitie naar een circulaire en groene chemische industrie te laten slagen.
Vanuit Noord-Nederland werken overheden, bedrijven en kennisinstellingen al intensief samen aan deze koolstoftransitie. In deze reactie delen we concrete aanbevelingen om vraag- en aanbodmarkten voor duurzame koolstof te ontwikkelen, investeringszekerheid te vergroten en een eerlijk speelveld te creëren tussen fossiele en duurzame grondstoffen. Met deze input willen we bijdragen aan beleid dat zowel ambitieus als haalbaar is, en dat ruimte biedt voor innovatie en opschaling in Nederland en Europa.
“Zonder duidelijke keuzes en een concreet transitiepad blijft een nationale visie vrijblijvend.”
Chemport Europe
Naast Chemport Europe zijn onder andere Greenwise Campus, SUSPACC (het noordelijk MKB-netwerk voor circulaire plastics), Vereniging Circulair Friesland en Vereniging Circulair Groningen Drenthe nauw betrokken. Gezamenlijk hebben zij input geleverd voor deze consultatiereactie en onderschrijven zij de aanbevelingen.
Waardering voor de nationale visie, maar behoefte aan concreet transitiepad
Chemport Europe verwelkomt het initiatief van het kabinet om te komen tot een nationale visie op duurzaam koolstofgebruik in de chemische industrie. Heldere en richtinggevende kaders zijn essentieel om investeringen, innovatie en opschaling mogelijk te maken.
Tegelijkertijd constateren wij dat de conceptvisie nog onvoldoende concreet is over hoe de gewenste eindsituatie bereikt moet worden. Juist het transitiepad – inclusief keuzes, fasering en randvoorwaarden – is bepalend voor de haalbaarheid, rechtvaardigheid en effectiviteit van de transitie.
Daarom doen wij in onze reactie 17 samenhangende aanbevelingen, gericht op marktontwikkeling, beleidsstabiliteit, innovatie, ketensamenwerking en het afbouwen van fossiel koolstofgebruik.
Opbouw van duurzame koolstof vraagt om duidelijke keuzes over de afbouw van fossiel – uitstel ondermijnt investeringsbereidheid.
Kernpunten uit de consultatiereactie
- Ontwikkel een robuuste vraag- en aanbodmarkt.
Een circulaire chemie kan alleen ontstaan wanneer er daadwerkelijk vraag is naar producten op basis van duurzame koolstof. Momenteel staan Europese producenten van circulaire plastics onder druk door goedkope import en lage kwaliteit materiaalstromen.
Wij pleiten daarom onder meer voor:- een gedragen bijmengverplichting voor circulaire grondstoffen;
- betere bescherming van de kwaliteit en zuiverheid van materiaalstromen;
- een eerlijk speelveld via instrumenten zoals het Carbon Border Adjustment Mechanism;
- het normeren of beprijzen van fossiele grondstoffen zodra duurzame alternatieven technisch haalbaar zijn.
- Zorg voor beleidsstabiliteit en investeringszekerheid.
De chemische industrie is kapitaalintensief. Investeringen worden sterk beïnvloed door beleidszekerheid en lange termijnperspectief. Wij roepen op tot:- langjarige publiek-private investeringen;
- het wettelijk verankeren van beleid, zodat bedrijven en investeerders weten waar zij aan toe zijn.
- Stimuleer ketensamenwerking en grootschalige innovatie.
De transitie vraagt om samenwerking over de hele keten: van grondstof tot eindproduct. Regionale innovatie-ecosystemen spelen hierin een cruciale rol.
Wij pleiten voor:- gerichte financiering van regionale ketensamenwerking;
- afzetgaranties en langjarige afspraken tussen ketenpartners;
- ondersteuning van innovaties niet alleen tot TRL 9, maar ook in de markt- en opschalingsfase.
- Trek het speelveld gelijk tussen energie en grondstoffen.
Biogrondstoffen worden momenteel sterk gestuurd richting energie- en brandstoftoepassingen, waardoor de chemische sector op achterstand staat. Wij roepen op om:- het speelveld tussen energie- en materiaaltoepassingen gelijk te trekken;
- vergelijkbare stimuleringsmaatregelen te introduceren voor circulaire materialen als voor duurzame energie.
- Combineer opbouw met een helder afbouwpad.
Naast het ontwikkelen van duurzame alternatieven is ook het afbouwen van fossiel koolstofgebruik noodzakelijk. De conceptvisie benoemt deze noodzaak, maar blijft vaag over de uitvoering.
Wij vragen om:- duidelijke keuzes over hoe en wanneer afbouw plaatsvindt;
- het voorkomen van een zogeheten milk-and-exit-strategie die duurzame investeringen ondermijnt;
- meer aandacht voor refuse & rethink: het vermijden van plastics waar duurzame alternatieven mogelijk zijn.
- Werk integraal samen tussen departementen.
De koolstoftransitie raakt klimaat, circulariteit, industrie, landbouw en bouw. Samenhangend beleid vraagt om nauwe samenwerking tussen ministeries.
Wij roepen het kabinet op om expliciet te maken:- hoe departementen samenwerken;
- hoe belangen worden afgewogen;
- en hoe consistent en voorspelbaar beleid wordt geborgd.
Blijvend betrokken bij de uitwerking
Met deze consultatiereactie levert Chemport Europe, samen met haar partners, een constructieve bijdrage aan de ontwikkeling van een duurzame koolstofeconomie. Wij blijven graag betrokken bij de verdere uitwerking van de visie en de bijbehorende beleidsagenda, en dragen actief bij vanuit de praktijk en het regionale ecosysteem.